PDA

View Full Version : Bán Thầu


co1972nguyen
07-05-2009, 01:39 PM
"Bán thầu" đang được hợp pháp hóa và nở rộ?
04:38' 29/04/2009 (GMT+7)
- Lần đầu tiên trước đại diện lãnh đạo Chính phủ, lãnh đạo Bộ Xây dựng và đông đảo giới, ngành - PGS.TS Nguyễn Văn Hiệp, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM hé lộ nhiều nhận định tổng kết từ thực tế về cảnh "mua - bán" đang nở rộ trong ngành xây dựng hiện nay...

Theo lãnh đạo sở này, việc đấu thầu đang rất "hình thức" tại nhiều nơi, vấn đề "bán thầu" được pháp luật qui thành tội danh nhưng rồi cũng chính pháp luật lại tạo điều kiện cho nó được "ngụy trang" dưới hình thức khác... đang là những "hạt sạn" dẫn đến chất lượng nhiều công trình xây dựng hiện nay rất lắm vấn đề, sự cố dễ xảy ra, an sinh cho người lao động không đảm bảo...

Không phải "bán thầu" thì là cái gì?

Phó Giám đốc Nguyễn Văn Hiệp cho biết, Luật Hình sự qui định tội danh "bán thầu", nhưng trong hoạt động xây dựng hiện nay lại có thầu chính, thầu phụ, thậm chí nhiều bậc thầu phụ... Đã vậy, Luật Đấu thầu lại định nghĩa "nhà thầu chính" khác với định nghĩa của Luật Xây dựng.

"Luật Đấu thầu không bắt buộc nhà thầu chính phải thực hiện phần việc chính như Luật Xây dựng, nghĩa là cho phép nhà thầu chính chuyển hầu hết các công tác thực hiện (kể cả công tác phức tạp nhất) cho các thầu phụ ngay sau khi ký hợp đồng! Các thầu phụ này sau đó lại khoán việc đến các nhà thầu thứ cấp tiếp theo, và khi đến người thực hiện trực tiếp - giá trị nhận việc đã bị giảm thấp đáng kể. Lợi đã được các tầng nấc trung gian hưởng trước khá nhiều" - lãnh đạo Sở Xây dựng TP.HCM khẳng định.

Vì những lý do đó - theo chính "người trong nhà" ngành xây dựng, thuế thu nhập doanh nghiệp thất thu rất lớn (vì khoán hầu hết mà không theo hợp đồng giao việc cụ thể, không đăng ký thuế...); quá trình thực hiện không được pháp luật chi phối nên chủ đầu tư nhiều khi thấy sự cố, vấn đề nảy sinh trước mắt vẫn dửng dưng... dẫn đến: chất lượng xây dựng không cao; thiết bị sử dụng cũ, hết hạn, kém an toàn; người lao động chỉ được đảm bảo an toàn ở mức tối thiểu; biện pháp thi công sơ sài, ít tốn kém, dễ xảy ra sự cố.

Cũng theo sở này, công trình xây dựng lẽ ra phải có đặc thù là không chấp nhận phế phẩm, thứ phẩm. Nhưng, cũng chính các qui định hiện hành lại đặt ra: chất lượng nếu không thể nghiệm thu (tức là thứ phẩm) thì vẫn cho phép nhà thầu sửa chữa!? Sửa không đạt lắm, rồi cũng nghiệm thu! Mà đã nghiệm thu là phải thanh toán đủ giá trị hợp đồng.

PGS.TS Hiệp khẳng khái: "Nếu không làm rõ nội dung bán thầu, thực tế đang cho thấy nhiều bất cập ngay tại các Tổng Công ty, Công ty lớn, uy tín - thắng thầu, sau đó ủy quyền ngay việc thực hiện hợp đồng hay khoán lại cho các công ty thành viên, xí nghiệp, đội của mình... Thường thì mỗi lần như vậy, đơn vị đứng tên hợp đồng sẽ giữ lại một tỉ lệ % (phần trăm) thỏa thuận. Mà khi chỉ đứng tên, quản lý thì tất trách nhiệm không cao".

Đấu thầu chỉ là hình thức!?

Đại diện Sở Xây dựng TP.HCM đã đặt dấu hỏi trước thực trạng một tỉ lệ khá lớn các công trình xây dựng ở địa phương, đầu tư bằng vốn ngân sách có chất lượng yếu hơn hẳn so với những công trình đầu tư từ nguồn vốn khác, nhất là vốn tư nhân.

"Tìm hiểu kỹ được biết, hầu hết các dự án vốn không cao, được chỉ định thầu cả tư vấn, rồi xây lắp và chỉ một số nhà thầu "quen biết" nhận được (không loại trừ đó là những sân sau của chủ đầu tư)! Điều này dẫn đến tiến độ có trễ cũng không dám phạt, chất lượng có kém cũng cố mà bảo vệ cho nhau... - đó là sự thật!" - lãnh đạo sở này khẳng định.

Ông Hiệp cũng cho biết thêm, kể cả những hợp đồng thực hiện qui hoạch chi tiết 1/2000 mà chủ trương đang đòi hỏi phủ kín - cũng không ngoại lệ! Bản thân đơn vị tư vấn qui hoạch được chỉ định thầu cũng bị lợi dụng để giao việc tập trung cho chỉ một vài tổ chức, đơn vị "khuất đằng sau". Thế nên, chất lượng không cao, tiến độ có chậm cũng là điều không quá khó hiểu!

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, hiện những công trình vốn lớn phải đấu thầu thường số lượng nhà thầu tham dự rất ít, hầu như không quá 5! Và, trong số đó, có những nhà thầu hình như chuyên sinh ra chỉ để đấu thầu dự án vốn ngân sách, xuất hiện với mật độ dày đặc ở nhiều dự án tại một vài quận, huyện. Giá trị tiết giảm qua đấu thầu rộng rãi trong cả nước, tại TP.HCM cũng không ngoại lệ (chỉ dưới 3%).

Những điều kể trên, theo lãnh đạo Sở Xây dựng TP.HCM - nói lên thực trạng: Đấu thầu chỉ là hình thức. Cách thanh toán trong những công trình vốn ngân sách phức tạp, chậm, giá không cao lại phải "quen" mới tham gia được nên Luật Đấu thầu chưa "đi" được vào nhiều dự án xây dựng trong giai đoạn này...

Hơn nữa, "chất lượng công trình trung bình, kém vẫn tìm cách nghiệm thu - khi chủ sử dụng than phiền, công trình xuống cấp ngay khi hết hạn bảo hành (thường là 1, 2 năm đối với công trình công cộng) thì kinh phí nhà nước lại tiếp tục rót vào những Báo cáo kinh tế - kỹ thuật để sửa chữa, nâng cấp, cải tạo... thật quá lãng phí!" - PGS.TS Hiệp "bật mí".

Phó Giám đốc Sở này thừa nhận: Tại TP.HCM, nhiều công trình lún, sửa chữa nhiều lần rồi cố gắng nghiệm thu; nhiều km đường đào trong năm 2008 nhìn lại thấy rõ con đường đã bàn giao, đưa vào sử dụng không đạt độ phẳng qui định, lồi lõm quá lớn, thậm chí dễ "bẫy" người đi đường... nhưng rồi cũng đã nghiệm thu, thanh toán đủ!

"Chủ đầu tư đã quá dễ dãi khi quản lý đồng tiền ngân sách xây dựng công trình. Tư vấn giám sát cũng bỏ qua lương tâm nghề nghiệp khi thực hiện trách nhiệm được giao. Và chúng ta cùng đang phải chấp nhận xài những đồ thứ phẩm ngay từ đầu!" - đại diện Sở Xây dựng TP.HCM nêu ý kiến.

Hoàng Huy (ghi)

co1972nguyen
07-05-2009, 01:43 PM
Bán thầu làm tăng tai nạn lao động
Tình trạng đáng báo động hiện nay là việc các doanh nghiệp xây dựng bán thầu, cho mượn pháp nhân, hoặc sử dụng cai thầu và khoán trắng công tác an toàn cho các cai thầu. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn lao động trong ngành xây dựng ngày càng nhiều“Tham gia giải quyết nhiều vụ tai nạn lao động (TNLĐ) chết người, tôi rất đau lòng, bởi hầu hết nạn nhân còn quá trẻ. Mất mát đối với gia đình nạn nhân còn lớn hơn khi chỗ dựa kinh tế không còn”. Ông Nguyễn Quốc Việt, Phó chánh Thanh tra Sở LĐ-TB-XH TPHCM, không giấu được bức xúc khi phát biểu tại hội thảo về an toàn lao động do Sở Xây dựng TPHCM tổ chức sáng 24-3.

Thi công phức tạp, rủi ro cao

Theo Sở LĐ-TB-XH TPHCM, từ năm 2004 đến 2008, TP xảy ra 372 vụ TNLĐ chết người; trong đó ngành xây dựng chiếm 175 vụ (51,62%). Đặc biệt, 3 tháng đầu năm 2009 đã xảy ra 13 vụ TNLĐ chết người trong ngành xây dựng, tăng 225% so với cùng kỳ năm 2008.

Đề cập nguyên nhân TNLĐ ngành xây dựng tăng đột biến, nhiều đại biểu phân tích: Các công trình cao tầng, tầng hầm thường có quy mô lớn nên cần rất nhiều lao động phổ thông để phụ việc cho lao động chuyên môn hay khuân vác vật tư, dọn dẹp. Do hạn chế về ý thức, trang bị, huấn luyện, đối tượng này luôn có nguy cơ bị tai nạn cao hơn.

Ông Nguyễn Văn Hiệp, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, đồng tình với nhận định này và bổ sung: Ở các công trình cao tầng, có sự cách biệt rất lớn về không gian giữa các nhóm lao động trên công trường (ví dụ nhóm làm việc ở tầng trệt với nhóm ở tầng 20). Điều này làm giảm hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát. Đặc biệt, đối với công trình có tầng hầm, người lao động (NLĐ) phải chịu rủi ro cao từ nhiều yếu tố khó lường trước (địa chất, kết cấu ngầm, khai thác nước ngầm).

Nhà thầu phớt lờ, giám sát ú ớ
Các đại biểu đều thống nhất nhận định: Để xảy ra TNLĐ chết người, trách nhiệm chính thuộc về chủ đầu tư và các nhà thầu. Tình trạng đáng báo động hiện nay là việc các doanh nghiệp (DN) xây dựng bán thầu, cho mượn pháp nhân, hoặc sử dụng cai thầu và khoán trắng công tác an toàn cho các cai thầu.

Đây là nguyên nhân chính dẫn đến TNLĐ trong ngành xây dựng ngày càng nhiều. Các nhà thầu phụ nhận việc qua nhiều trung gian với giá thấp, phải tiết kiệm chi phí tối đa nên không chú ý đến an toàn lao động. Nhiều DN còn thuê mướn các phương tiện thi công nên không đủ hiểu biết để kiểm soát chất lượng của phương tiện.

Vai trò của DN tư vấn giám sát cũng được các đại biểu “mổ xẻ” khá kỹ. Đa số DN xây dựng đều không có giám sát an toàn trên công trường. Có những người sử dụng lao động, chỉ huy trưởng công trường nhưng khi thanh tra hỏi lại không hề biết những tiêu chuẩn cơ bản về an toàn trong xây dựng. Đáng buồn hơn là cán bộ tư vấn giám sát chỉ chú trọng đến chất lượng, bỏ qua việc bảo đảm an toàn dù hợp đồng ký kết giữa chủ đầu tư và tư vấn giám sát có đề cập đến lĩnh vực an toàn.


Một thực trạng đáng báo động khác là số DN khai trình sử dụng lao động chỉ chiếm khoảng 15%. Nhiều DN chỉ ký hợp đồng thời vụ, thậm chí hợp đồng miệng với NLĐ. “DN không quan tâm đến an toàn tính mạng của NLĐ; trong khi phần lớn NLĐ trình độ thấp nên cũng không biết các biện pháp bảo đảm an toàn cho bản thân”- kỹ sư Phan Phùng Sanh, đại diện Hiệp hội Khoa học Kỹ thuật Xây dựng TPHCM, nhận định.

Kiểm tra, xử phạt nghiêm

Để hạn chế TNLĐ ngành xây dựng, nhiều ý kiến đề xuất giải pháp: Trên mỗi công trường xây dựng, phải xác định và kiểm soát được các rủi ro có thể phát sinh khi thi công. Phải có cơ chế thông tin và cảnh báo để mọi đối tượng tham gia lao động trên công trường đều nhận thức được các nguy cơ và không có tư tưởng “tai nạn sẽ không xảy ra với mình”.

Ngoài bảo đảm quyền lợi NLĐ, chủ đầu tư phải yêu cầu nhà thầu thi công báo cáo phương án an toàn cho từng hạng mục công trình; yêu cầu tư vấn giám sát thẩm định các phương án an toàn đó; đồng thời có trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện các biện pháp an toàn trong quá trình thi công; cương quyết đình chỉ khi nhận thấy có nguy cơ xảy ra sự cố và TNLĐ.

Về phía NLĐ, phải mạnh dạn từ chối làm việc trong điều kiện mất an toàn như thiết bị cũ kỹ, lạc hậu, chắp vá... Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng phải tăng cường kiểm tra, xử phạt nghiêm khi phát hiện điều kiện thi công không an toàn.

dovi
08-05-2009, 09:50 AM
Thầy Hiệ.p nói chuyện này có vẽ mạnh quá, không biết thầy có bị sờ râu ko, chứ anh em ta ai dám nói. có bái thì ai bán? ai mua? mình đâu có bằng chứng nên trong nghề anh ta tốt nhất cứ im lặng sống bằng chuyên môn kỹ thuật là Ok thôi.

co1972nguyen
08-05-2009, 01:07 PM
Vấn đề này chẳng có gì là lạ cả, mới mẻ cả nhưng Khoái là do chính Bác Hiệp phát biểu nó thể hiện tính thẳn thắn nhìn đúng sự việc, hiện tượng gây nhức nhối bấy lâu giờ mới công khai mặc dù hơi muộn
Có lẽ topic nói đến đây dừng là vừa...Các Bác Mod khóa chức năng gửi bài tiếp..thanks

nttungbg
21-05-2009, 10:09 AM
Cái này nói chung không có gì là mới tại VN, nhưng để từ bỏ nó cần có thời gian và chế tài trong ngành XD cần chặt chẽ hơn.

ks.thanhtan
21-05-2009, 10:25 AM
Vấn đề này chẳng có gì là lạ cả, mới mẻ cả nhưng Khoái là do chính Bác Hiệp phát biểu nó thể hiện tính thẳn thắn nhìn đúng sự việc, hiện tượng gây nhức nhối bấy lâu giờ mới công khai mặc dù hơi muộn
Có lẽ topic nói đến đây dừng là vừa...Các Bác Mod khóa chức năng gửi bài tiếp..thanks
Vâng, bác co1972nguyen nói đúng, chủ đề tế nhị này không nên bàn luận nữa! Xin Khóa Closed topic này ở đây!