máy bơm nước hỏa tiễn công ty in ấn https://duan-knparadise.com/ Bơm nước hỏa tiễn bóp da nam Túi nilon PP cong ty in bieu mau
Cây cầu trong kiến trúc làng Việt cổ - Diễn đàn của các kỹ sư kết cấu Việt Nam










































































Features
Go Back   Diễn đàn của các kỹ sư kết cấu Việt Nam > GIỚI THIỆU CÁC CÔNG TRÌNH > Các công trình trong nước nổi tiếng
Tên thành viên
Mật mã
Tin HOT Thông tin BQT diễn đàn

Result  Reload Thống Kê - Diễn đàn của các kỹ sư kết cấu Việt Nam
All Forums | Thông báo | Văn Bản Pháp Luật | Văn Hóa Văn Nghệ Giao Lưu
Please wait...
Please wait...
Loading...
Trả lời
 
Ðiều Chỉnh Xếp Bài
Old 19-11-2010   #1
quynhthoa
Banned
 
Tham gia ngày: Nov 2010
Bài gởi: 70
Thanks: 3
Thanked 32 Times in 18 Posts
Wink Cây cầu trong kiến trúc làng Việt cổ

Với kiến trúc độc đáo và chức năng sử dụng phong phú, cây Cầu truyền thống từ lâu đã được coi như một loại hình kiến trúc đặc biệt bên cạnh vai trò chính về mặt giao thông.


Dân gian xưa có câu: "Cầu Nam (Đông), chùa Bắc, đình Đoài" cho thấy phần nào vị trí của cây cầu đối với các loại hình kiến trúc đặc trưng khác trong kho tàng kiến trúc truyền thống vùng Đồng bằng Bắc Bộ (ĐBBB).

Giá trị của các cây cầu trong kiến trúc cảnh quan làng Việt

Qua nghiên cứu sử liệu và khảo sát các cây cầu còn tồn tại đến ngày nay cho thấy kiến trúc cầu truyền thống đã hình thành và phát triển mạnh từ thời Lê (TK 15-16). Đây là thời kỳ phát triển hưng thịnh của thương mại. Nhu cầu trao đổi hàng hóa giữa các vùng, miền, khu vực đã thúc đẩy giao thông đường bộ phát triển, kéo theo sự lớn mạnh của hệ thống cầu, đường, đặc biệt tại các vùng có nhiều sông ngòi, kênh rạch.

Vùng ĐBBB cũng là nơi sản sinh ra nền văn hóa làng xã của người Việt. Nền văn hóa lâu đời đó được thể hiện sinh động qua cấu trúc, tổ chức không gian ăn ở, sản xuất, sinh hoạt cộng đồng và các loại hình kiến trúc của làng.

Bên cạnh hai hệ thống kiến trúc quan trọng của làng Việt là kiến trúc tôn giáo tín ngưỡng và nhà ở; quán, điếm, cổng làng, đường làng, cầu làng, tạo nên hệ thống công trình công cộng dân gian. Yếu tố công cộng dân gian được nhấn mạnh ở đây để phân biệt với đình làng, với những chi tiết rất riêng.

Việc xây dựng cầu chủ yếu nhờ vào bàn tay và công sức đóng góp của nhân dân, ít bị chi phối của chính quyền phong kiến, của tư tưởng tôn giáo chính thống. Chính vì vậy mà yếu tố dân gian được thấm đẫm và xuyên suốt qua chức năng sử dụng, nghệ thuật trang trí, kiến trúc, quá trình xây dựng và tạo ra nét đặc trưng riêng của cầu, đặc biệt là cầu đá so với các thể dạng công trình kiến trúc truyền thống khác.

Cây cầu cùng với bến nước tạo nên một không gian văn hóa rất riêng, nơi mà mọi người dân trong làng không phân biệt đẳng cấp, vai vế có thể gặp gỡ truyện trò. Những người mẹ, người chị, những người luôn chịu thiệt thòi, phân biệt nhất trong xã hội phong kiến xưa có thể tìm thấy chỗ cho riêng mình.

Cùng với chức năng sử dụng phục vụ cuộc sống vật chất và tinh thần của cư dân, cầu truyền thống còn đóng vai trò trong nghệ thuật tạo dựng cảnh quan. Cây cầu đóng vai trò như một kiến trúc độc lập, tạo điểm nhấn trong tổng thể không gian cảnh quan nông nghiệp hay biểu tượng riêng của làng. Tên mỗi làng thường được gắn cho cây cầu làng đó, hình ảnh cây cầu cùng với cổng, quán, điếm là những công trình đầu tiên mà chúng ta bắt gặp khi đến thăm làng.



KTS. Nguyễn Trung Dũng

Đó cũng là hình ảnh thân thương gợi lên trong tâm khảm mỗi người con khi đi xa quê hương, làng quán.

Khi đứng trong tổng thể một công trình, cầu đóng vai trò trong nghệ thuật tạo cảnh, tạo trục, tạo điểm nhấn. Một ví dụ điển hình là cặp cầu song sinh: Nhật Tiên - Nguyệt Tiên trong tổng thể chùa Thầy.




Dãy núi đá vôi sau chùa nổi lên giữa đồng bằng như một con rồng lạc bầy. Tổng thể chùa bố cục như một đầu rồng chầu vào viên ngọc là tòa Thủy Đình, cầu Nhật Tiên, Nguyệt Tiên ở hai bên tựa như đôi râu rồng. Điều này cho thấy ngoài vai trò tạo cảnh thông thường, cầu còn có vai trò trong tạo dựng ý đồ quy hoạch tổng thể công trình.

Các giá trị nghệ thuật kiến trúc tiêu biểu

Theo cấu trúc, cầu truyền thống có thể chia thành hai loại hình: cầu lộ thiên và cầu có mái (hay còn được gọi là cầu ngói). Ngoài ra cầu còn được gọi theo vật liệu xây dựng chính: Cầu gỗ, cầu đá, cầu gạch, cầu ngói. Có thể kể ra 2 loại hình cầu tiêu biểu là Cầu đá làng Chuông và Cầu ngói chợ Lương.

Cầu đá Làng Chuông (Thuận Thành, Bắc Ninh) là một cây cầu đá có kiến trúc đẹp, được bảo tồn nguyên vẹn và vẫn được sử dụng cho đến nay. Kiến trúc của cầu đá làng Chuông có thể coi như điển hình cho loại hình kiến trúc cầu đá vùng ĐBBB. Cầu có 9 nhịp 10 hàng cột, mỗi hàng cột có 3 cột đá chống hơi xiên xuống mặt nước và được liên kết với nhau bởi một dầm ngang, mỗi nhịp có khẩu độ khoảng 1,2 m.

Cầu được tạo dáng hơi cong, khỏe khoắn, phần đầu các dầm ngang được đẽo gồ lên để giữ cho các phiến đá khỏi xô lệch và cũng là nơi tập trung các trang trí. Các mô típ thường gặp là vân mây, hoa lá cách điệu thành hình đầu rồng. Mặt trên của đầu dầm của một số cây cầu khác (Cầu đá đền Lũng Khê - Bắc Ninh, cầu đá Hải Anh - Nam Định) có thêm các họa tiết hình cá chép, lá đề, chuồn chuồn, rùa... Các họa tiết trang trí này mang đậm phong cách nghệ thuật dân gian và đều liên quan đến yếu tố nước cho thấy ước muốn ngàn đời về nguồn nước dồi dào cho sản xuất của cư dân nông nghiệp. Điều này cũng cho thấy yếu tố nghệ thuật và tâm linh cũng luôn được chú trọng khi xây dựng các cây cầu truyền thống.



Cầu Đá làng Chuông - Thuận Thành, Bắc Ninh
Cầu ngói chợ Lương (Hải Anh - Hải Hậu - Nam Định) có cấu trúc “Thượng gia hạ kiều”: phần trên kết cấu gỗ 9 gian 10 vì kèo giống như của nhà dân gian truyền thống; phần dưới 7 nhịp, 6 hàng trụ đá; nhịp giữa có 3 gian, trống 2 hàng cột để tạo khoảng trống cho thuyền bè có thể đi qua. Mặt cầu lát gỗ, phần để đi lại rộng 2m; hai bên phần từ cột cái đến cột hiên sàn được nâng cao vừa đủ dùng làm nơi ngồi nghỉ, ngắm cảnh hay bán hàng, phía ngoài cùng có lan can gỗ.

Không gian phía trong cầu được bố trí khéo léo và hợp lý, không gian tuy khá hẹp nhưng được phân định rõ ràng. Phần mặt cầu được “phân luồng” phần giữa dành cho người đi lại, phần hai bên được nâng lên dành cho người ngồi chơi, bán hàng rong. Phần khung gỗ cũng có kết cấu đơn giản để không tốn không gian: hệ kèo dạng kẻ chuyền, hệ thống quá giang, câu đầu được lược bớt để không vướng người đi lại. Về tổng thể kết cấu cầu có mái là một sự kết hợp sáng tạo giữa cầu đá lộ thiên và bộ khung gỗ truyền thống (của nhà ở truyền thống hoặc công trình tôn giáo tín ngưỡng). Sự kết hợp này đã cho phép cây cầu có thêm nhiều chức năng sử dụng mới bên cạnh chức năng giao thông thuần túy. Không gian có mái che tạo điều kiện cho các hoạt động nghỉ ngơi, sinh hoạt cộng đồng, tín ngưỡng. Đứng về góc độ truyền thống, cầu đóng vai trò vừa như một công trình giao thông liên kết làng nọ với làng kia, lại vừa như một quán nghỉ tránh mưa nắng giữa đồng, một công trình tín ngưỡng dân gian, và còn là một “nhà văn hóa làng”:

“Chiếc cầu là nơi hò hẹn của đôi ta, đêm trắng sáng chân cầu em giặt áo, đêm trăng sáng trên cầu anh thổi sáo, nhip cầu nối những bờ vui...”.



Chùa Cầu Hội An - Quảng Nam

Một số cây cầu ngói khác trong sử liệu như cầu Trọi Khúc - Bắc Ninh hay các cầu tại vùng Trung Bộ hiện nay như cầu Thanh Toàn, Chùa cầu Hội An bên cạnh chức năng đi lại còn kết hợp làm nơi thờ cúng (miếu thờ thần sông, Hà Bá...). Chính vì vậy mà cầu ngói Hội An còn được gọi là Chùa Cầu. Chức năng này cũng khiến cho cấu trúc của cầu thay đổi. Không gian tâm linh được bố trí tại phần bên gian giữa của cầu (trường hợp cầu Thanh Toàn) hay một không gian mở rộng vuông góc với hướng cầu theo cấu trúc chữ T hay dạng hậu cung ở Đình, Chùa (cầu Trọi Khúc, Hội An). Các trường hợp này cho thấy sự ảnh hưởng mạnh của kiến trúc tôn giáo tín ngưỡng đến kiến trúc cầu truyền thống và sự suy giảm của yếu tố dân gian đối với các cây cầu xây dựng ngoài khu vực ĐBBB.

Với ngôi làng Việt, kiến trúc cầu thực sự là một tâm điểm trong tổng thể kiến trúc cảnh quan. Các giá trị văn hóa và tinh thần dường như được thăng hoa trong mỗi đường nét. Đây cũng chính là các giá trị hữu ích cần được tiếp nối và phát triển cho công tác thiết kế và xây dựng các cây cầu mới tại các đô thị Việt Nam, hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc dân tộc.

KTS. Nguyễn Trung Dũng
Viện Kiến trúc Quy hoạch Đô thị - Nông thôn (Bộ Xây dựng)
quynhthoa vẫn chưa có mặt trong diễn đàn   Trả Lời Với Trích Dẫn
The Following 2 Users Say Thank You to quynhthoa For This Useful Post:
cupidon (19-11-2010), umy (19-11-2010)
Loading...
Trả lời

Tags
mẫu nhà đẹp, nhà xinh, nhà đẹp

Ðiều Chỉnh
Xếp Bài

Quyền sử dụng ở Diễn Ðàn
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Mở

Chuyển đến



Múi giờ GMT. Hiện tại là 09:31 PM.


DIỄN ĐÀN http://ketcau.com/forum NƠI HỘI TỤ CỦA CÁC KỸ SƯ KẾT CÂU VIỆT NAM
WWW.KETCAU.COM - CẦU NỐI CỦA CÁC KỸ SƯ KẾT CẤU CÔNG TRÌNH, ĐỊA KỸ THUẬT VIỆT NAM. DIỄN ĐÀN ĐƯỢC MUA BẢN QUYỀN CỦA JELSOFT ENTERPRISES Ltd. Thiết kế website